Yalqun Rozi 1966-yili 3-ayning 4-küni atush shehirining tebiiy menzirisi güzel taghliq yézisi aghuda toghulghan. Bashlanghuch we toluqsiz ottura mektepni 1973-yilidin 1980-yilighiche aghu yézisida oqughan. 1980-Yilidin 1982-yilighiche qizilsu oblastliq 1-ottura mektepte oqughan.
1987-Yili shinjang uniwérsitétining edebiyat fakoltitida oqughan we oqush püttürgendin kéyin shinjang xeliq radio istansisigha qobul qilinip, muxbirliq qilghan. 1991-Yili 1-aydin bashlap «shinjang maarip géziti» Uyghur tehrir bölimide muherrir bolup ishligen.
2005-Yilidin bashlap shinjang maarip neshriyati derslik bölümide Uyghur til-edebiyat dersliklirini tüzüsh, tehrirlesh xizmitini qiliwatidu.
Yalqun Rozi edebiyat obzorchiliqi, publistik maqale, jedidizim tetqiqati, nutuq liksiye, Uyghur til-edebiyat derslikliri tüzüsh we neshriyatchiliq qatarliq jehetlerde közge körinerlik netije-utuqlarni qolgha keltürgen bolup, «teklimakandiki altun koldurma», «Memtili Ependi» (mérza siyit bilen bille), turmushtiki pelsepe (terjime eser), oyghiniwatqan ejdad rohi (Uyghur yazghuchilarning nadir eserliri toplimi), lay qelening siri (Uyghur yazghuchilarning nadir eserliri toplimi) qatarliq kitapliri neshir qilinghan we nurghunlighan maqale – obzorliri türlük metbuatlarda élan qilinghan.
Yalqun Rozi tenqidiy rohqa bay obzorchi, mesuliyet tuyghusi küchlük publist, izdinish rohigha bay tetqiqatchi, qayil qilish küchige ige natiq süpitide bizning edebiyat-senet, medeniyet-maarip, radio-téléwiziye saheliriizde körünerlik netije-utuq qazanghan, burchini bilip yashawatqan bir ziyalining rolini oynap kelmekte.
Uyghur Kütüpxanisidiki Yalqun Rozi eserliri toplimi:
- Memtili Ependi
- Tarim qowuqi chékilgende
- Teklimakandiki altun koldurma
- Oyghiniwatqan ejdad rohi
- Lay qelening siri
- Lay qelening siri
- Turmushtiki pelsepe
