Zulpiqar Barat Özbash 1975- yili aqsu uchturpan nahiyiside tughulghan. 1992- Yilidin 1996- yilighiche shinjang uniwérsitétining junggo tilliri fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin aptonom rayonluq dölet baj idarisining terjime bashqarmisida terjiman, sabiq «shinjang baj ishliri» zhurnilida tehrir we mezkur idarining «baj kadirlirini terbiyelesh merkizi» de oqutquchi bolup ishligen. U edebiy terjimige 1992- yili aliy mektepte oquwatqan mezgilidin bashlap kirishken bolup, junggu we chet el edebiyatidiki köpligen dangliq eserlerni terjime qilip tonushturghan we edebiy terjime mahariti heqqide chongqur izdengen. U terjime qilghan eserlerning tili intayin rawan, yéqishliq, pasahetlik, chüshinishlik bolup, oqughan kishige ana tilda yézilghandek tuyghu béridu. U edebiy terjimini deslepte xenzu edebiyatidin bashlighan bolup, «tuxumek derixi astida», «sésiq paypaq moda bolghan sheher» qatarliq satérik terjime hékayiliri her qaysi gézit- zhurnallarda élan qilinghan. 1998- Yilidin bashlap ingliz tilini özlükidin öginishke bashlighan, 2001- yili «serxush ingliz tili» terbiyelesh merkizini qurup, ingliz tili oqutushi bilen shughullanghan. «Serxush ingliz tili» dersliki (töt qisim) we «jangha esqatidighan serxush ingliz tili grammatikisi» qatarliq bir yürüsh dersliklerni tüzgen. Özgiche oqutush métodi, etrapliq bilim qurulmsi we özgiche métodta tüzülgen «serxush ingliz tili» namliq derslik kitabliri bilen keng til ögengüchilerning alqishigha érishken. 2007- Yili «ford xelqaraliq oqush mukapati» gha ériship haway uniwérsitéti jemiyetshunasliq kespige oqushqa kirgen we 2009- yili 12- ayda magstérliq unwanigha, 2013- yili 5- ayda doktorluq unwanigha érishken. U amérikidiki oqushini tamamlighandin kéyin ürümchige qaytip shinjang uniwérsitétida oqutquchi bolup ishleshke bashlighan.
Zulpiqar baratning edebiy terjime saheside ishligen emgekliri
1. «Musulmanlarning axiretliki» (2- tomi), aptori: xoda.
2. «Ölüm kölenggisi», roman, aptori michil zuha, «dunya edebiyati» zhurnilida ulap élan qilinghan.
3. «Wapa we qisas», roman (balilar üchün yézilghan nusxsi), aptori: alésandir dyuma (firansiye), shinjang xelq neshriyati teripidin 2001- yili neshr qilinghan.
4.«Polkownikqa héchkim xet yazmaydu», aptori: garsiya markuz, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan.
5.«Aldinala pur ketken qatilliq weqesi» aptori: garsiya markuz, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan, kéyin «chet el meshhur powéstliri mejmuesi» dégen namda shinjang xelq neshriyati teripidin kitab bolup neshir qilinghan.
6. «Tunji muhebbet»(powést), aptori: turginéf, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan.
7.«Yoqalghan aral»(powést), aptori: margarét michél, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan.
8.«Yer asti yoli» (powést), aptori: érnist sarwato, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan.
9.« Ajayip mexpiyet» (powést), aptori: stéfan zwig, «dunya edebiyati» zhurnilida élan qilinghan, kéyin «chet el meshhur powéstliri mejmuesi» dégen namda shinjang xelq neshriyati teripidin kitab bolup neshir qilinghan.
10.«Baskal duart ailisi» (powést), aptori: séla
Yuqiridiki eserlerdin bashqa yene: «hawadiki yol» (aptori: pastérnak), «küz yamghuri», (aptori: kawabata yasunari) qatarliq köpligen chet el hékayiliri we jibran xelil jibranning bir qisim nesirlirini xenzuchidin; «ereb baziri» (aptori: jamés joys), «mushtumzor» (aptori: hémingway) qatarliq meshhur hékayilerni inglizchidin terjime qilghan. «Nétizi» we «sartéri» qatarliq pelsepiwi kitablarning inglizche- uyghurche sélishturma nusxisini terjime qilghan (bu kitablar 2000- yili shinjang xelq neshriyati teripidin neshr qilinghan).
Zulpiqar Barat Özbash shinjang uniwérsitétida oquwatqan mezgilide «ürümchi kechlik géziti», «ishchilar waqit géziti», «iqtisad géziti» de jungguning nurghun hékayilirini terjime qilip élan qilghan. Shinjang uniwérsitétida oquwatqan mezgilide «ishchilar waqit géziti» yene uni «bir saet ichide bolghan weqe» (aptori: kat chopin) namliq terjime hékayisi bilen qoshup, edebiy terjime jehettiki talantini mueyyenleshtürüp süretlik tonushturghan.
Zulpiqar Barat Özbash edebiy terjimichiliktin bashqa yene edebiy ijadiyet, Uyghur xettatliqi, nutuqshunasliq, ingliz tili oqutushi we tetqiqati, jemiyetshunasliq qatarliq oxshimighan sahelerde köp qirliq iqtidar yétildürgen bolup, hazirghiche bu sahelerde bir munchilighan netjilerni qolgha keltürdi. Buning ichide aptorning edebiy terjimichilik, ingliz tili oqutushi, tetqiqati hem jemiyetshunasliq saheliride qolgha keltürgen netijiliri bir qeder gewdilik. 2007- Yilidin buyan u jemiyetshunasliq nuqtisidin yézilghan «yaghliq qapaq we bulghanghan kimlik», «beden, moda we kimlik», «sheherlishish we kimlik krizisi», «müjmel adem we ziddiyetlik kimlik», «uyghurlarda ijtimaiyet, adimiyet penliri mesililiri», «biz qandaq chakinilishimiz» qatarliq bir qatar maqaliliri bilen oqurmenler arisida qiziq nuqtigha aylandi.
Uyghur Kütüpxanisidiki Zulpiqar Barat Özbash eserliri toplimi:
- Özlük girwekliride
- Jemiyetshunaslar néme deydu
- Jan qozam
- Jangha esqatidighan serxush ingliz tili grammatikisi
- Serxush ingiliztili (1)
- Serxush ingiliztili (2)
