Iqtidarliq edebiyat tetqiqatchisi shinjang pédagogika uniwérsitétining proféissori, filologiye penliri dokturi Iqbal Tursun 1969- yili 8- séntebir qeshqer shehiride xelq senetkari ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch – tuluqsiz we toluq ottura mektepni börtala we qeshqerde oqughan. 1986- Yili shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétigha toluq kurs oqushiqa qubul qilinghan. 1991– Yildin 1994- yilgha qeder shumektepning türkiy til-edebiyati kespi Uyghur edebiyat tarixi yönilishi boyiche magistir aspirantliqida oqup ela netije bilen oqushni tamamlighan, shu yili 7– aydin étibaren shinjang pédagogika uniwérsitéti filologiye inistitutida ishlep kelmekte. Iqbal Tursun xizmetke qatnashqandin tartip hazirgha qeder tuluq kurs we aspirantlargha «Uyghur kilassik edebiyat tarixi», «edebiyat nezeriyesi», « istétika», « edebiyat–senet pisxologyisi», «newaishunasliq tetqiqati», «kino–téléwiziye senitidin zoqlinish», «edebiyat tetqiqat métodologiyisi», «Uyghur qedimki edebiyat nezeriyisi» qatarliq köp xil kespiy derislerni ötüp kelgen.
2003– Yildin 2006– yilighiche shangxey sherqiy junggo pédagogika uniwérsitétida edebiyatshunasliq penliri boyiche doktur aspirantliqida oqughan. U köp yillardin béri, Uyghur edebiyat tarixi tetqiqati, azsanliq milletler edebiyat nezeriyisi we tenqidchiliki saheliride izdinip mol netijilerge érishken.
Hazirghiche uning «Uyghur kilassik edebiyatidin hékmet ünchiliri» (shinjang yashlar- ösmürler neshriyati, 1997– yil 2– ay 1– neshri) namliq ilmiy maqaliler toplimi, «Uyghurlarda kino téléwiziye medeniyiti» (Shinjang xelq neshriyati, 2005– yil 8– ay 1- neshri), «Uyghurlarda hayat hékmiti we ölüm külpiti» ( Shinjang uniwérsitéti neshriyati, 2005- yili 8– ay 1- neshri) qatarliq ilmiy tetqiqat eserliri we «u néme üchün yighlaydu» (shinjang yashlar– ösmürler neshriyati, 2005– yil 10– ay 1– neshri) namliq balilar hékayiliri toplimi neshr qilinghan. Shinjang pelsepe ijtimaiy penler tetqiqat türi «uyghurlarda kilassik shéiriyet seniti», döletlik ijtimaiy pen sahesidiki chong tetqiqat türining bir tarmiqi «junggo azsanliq milletlirining edebiyat nezeriyisi we tenqidchilik eserliri xezinisi: Uyghur, qazaq, qirghiz edebiyat nezeriyisi eserliri toplimi» din ibaret ikki tetqiqat témisigha riyasetchilik qilghan, döletlik ijtimaiy pen tetqiqat türi: «Uyghur kilassik edebiyat nezeriyisi we tenqidchilikining hazirqi zamangha burulushi heqqide tetqiqat» ni mesul bolup ishlep püttürgen.
Maarip ministirlikining noqtiliq tetqiqat türi bolghan «shinjangdiki Uyghur, xenzu, qazaq, mongghul milletlirining ottura mektep til– edebiyat maaripini tekshürüsh tetqiqat témisi» qatarliq besh tetqiqat türige qatnashqan. Nopuzluq xenzuche ilmiy zhurnallarda sekkiz parche ilmiy maqalisi, shinjangdiki uyghurche metbuatlarda 60 parchidin artuq ilmiy maqale we edebiy obzorliri élan qilinghan. Uning tetqiqat netijiliri köp qétim herxil mukapatlargha érishken.
U hazir shinjang pédagogika uniwérsitéti Uyghur til- edebiyati asprantliq noqtisining mesuli, Uyghur kilassik edebiyati yönilishining magistir aspirant yétekchisi, shinjang pédagogika uniwérsitétining noqtiliq pen türi- edebiyatshunasliq pen türining mesuli bolup ishlimekte. Shundaqla u yene junggo tarix we medeniyet tetqiqat jemiyiti, junggo Uyghur kilassik edebiyati we muqam jemiyiti, shinjang kinochilar jemiyiti, junggo azsanliq milletler edebiyat tetqiqat jemiyiti qatarliq ilmiy jemiyetlerning ezasi, uning wekillik ilmiy maqaliliri töwendikiche:
1. «Uyghur hazirqi zaman edebiyatida oyghinish éngi», «milletler edebiyati tetqiqati» zhurnili, 2006– yilliq 1– san.
2. «Newaiy tetqiqatigha dair bezi mesliler», «gherbiy yurt tetqiqati» zhurnili, 2005– yilliq 4 – san.
3. «Medeniyet nisbiyliki nezeriyisi we junggo milletler medeniyitining masliship rawajlinish meslisi», «gensu ijtimaiy pen tetqiqati» zhurnili, 2005– yilliq 3– san. 4. «Elshir newaiy shéirliridiki hayat tragédiyisi éngi», «bulaq» zhurnili, 2005– yilliq 6– san.
5. «Uyghur kilassiklirining pelsepiwiy dunya qarishi we ijadiyet métodi», «shinjang ijtimaiy penler tetqiqati» zhurnili, 2005– yilliq 1– san.
6. «Medeniyet nisbiyliki we shinjang milletler medeniyitining tereqqiyati», «shinjang uniwérsitéti ilmiy zhurnili», 2005– yilliq 4– san.
7. «Sheher medeniyiti we bügünki uyghurlarning meniwiyiti», «shinjang ijtimaiy penler munbiri» zhurnili, 2006– yilliq 3– san.
8. «Chaghatay tömüriyler dewridiki Uyghur kilassiklirining ijadiyet pisxikisi we sofizm», «shinjang ijtimaiy penler munbiri» zhurnili, 2006– yilliq 1– san.
9. « Shinjangdiki Uyghur ottura mektep til – edebiyat oqutquchilirining nöwettiki sapasi we terbiyilinishi», «milliy maarip tetqiqati», 2002– yil 2 – san.
10. « Uyghur kino – téléwiziye senitide milliy medeniyet éngi we uning qimmiti», «shinjang senet inistituti zhurnili», 2004– yilliq 2– san .
11. « Uyghur kino – tiéléwiziye senitining tereqqiyat musapisi we istétik alahidiliki», «shinjang senet inistitoti zhurnili», 2004– yilliq 1– san.
12. «Junggo milletler edebiyatidiki hayat-ölüm qarashlirini tarixiy sélishturush» , «shinjang pédagogika uniwérsitéti ilmiy zhurnili» 1999– yil 1– san.
13. «Qarxaniylar dewri edebiyatidiki xelq merkezchilik idiyisi», «shinjang ijtimaiy penler tetqiqati» zhurnili, 1997– yil 1– san.
14. «Azab éngi we Uyghur kilassik edebiyati», «shinjang pédagogika uniwérsitéti ilmiy zhurnili», 1995– yil 4– san.
15. «Uyghur kilassik edebiyatining 40 yili we uninggha baha», «shinjang kutupxanichiliqi» zhurnili, 1994– yil 3– san.
16. «Uyghur kilassik edebiyat nezeriyisige dair bezi mesliler», «shinjang uniwérsitéti ilmiy zhurnili», 1994– yil 1– san.
17. «Uyghur edebiy tenqidchilikining chiqish yoli heqqide oylinish», «tarim» zhurnili , 2009– yil 5– san.
18. «Edebiyatshunas azad rehmitulla sultan we uning Uyghur edebiyat tetqiqati», «qeshqer» zhurnili. 2010- Yil 5– san.
19. «Ablet Ömer we uning edebiyatshunasliqimizdiki orni», «qeshqer» zhurnili, 2011– yil1– san.
20. «20– Esirning 80– yilliridin kiyinki Uyghur edebiyat tenqidchiliki heqqide mulahize», «shinjang ijtimaiy penler tetqiqati» zhurnili, 2011- yil 4– san.
21. «Lutpulla Mutellipning edebiyat – senet qarashliri», «shinjang pédagogika uniwérsitéti ilmiy zhurnili», 2011– yil 4– san.
22.«20- Esirning 90 yilliridin kéyinki Uyghur edebiy tenqidchiliki», «turpan» 2012 –yil 2 – san.
23. «Muhemmet Polat we bügünki dewr Uyghur edebiy tenqidchiliki», «shinjang géziti», 2010– yil 9– ayning 3– künidiki sani.
24. «Téyipjan éliyofning edebiyat – senet qarshi», «shinjang géziti», 2010– yil 11– aydiki sani.
25. «Xantengri edebiyat mukapati we milliy edebiyatimizning arzusi», «shinjang géziti», 2013– yil12– aydiki 07- sani.
26. «Junggo edebiyatshunasliqidiki boz yer --- azsanliq milletler edebiyat nezeriyisi», «shinjang géziti», 2014– yil 12– ayning 20- künidiki sani.
