Йаш шаирә Чимәнгүл Авут 1973- йили 6- дикабир қәдимий шәһәр қәшқәрдә туғулған. 1991- Йили оттура мәктәпни пүттүрүп қәшқәр пидагогика иниститотиниң җоңгу тил-әдәбийат кәспигә қобул қилинған. Униң алий мәктәптә оқуватқан мәзгиллиридила шинҗаң йаш өсмурләр нәширийати тәрипидин тунҗи шеирлар топлими «тәтур чиқин» нәширқилинған, 1996- йили оқуш пүттүрүп қәшқәр Уйғур нәшрийатиға хизмәткә тәқсим қилинғандин буйан һазирғичә Уйғур тәһрир бөлимидә муһәррир болуп ишләватиду.
Әдиплик һайати
Униң арқа-арқидин нәшир қилинған «қисас ғунчиси», «таш йапрақ», «барса кәлмәс йол» қатарлиқ шиерлар топламлири оқурмәнләрниң изчил йахши баһасиға иришкән. «Шор дәрйаниң у тәрипи» намлиқ дастани 14- нөвәтлик «хантәңри әдәбийат мукапати» ға иришкән.
Чимәнгүл Авут 2004- йили шинҗаң бойичә өткүзүлгән тунҗи қетимлиқ «айаллар әдәбийати муһакимә йиғини» да «шинҗаңдики он мәшһур айал әдип» ниң бири булуп баһаланған. «Барса кәлмәс йол» намлиқ шиерлар топлими 2008- йили 11- айда мәмликәтлик 9- нөвәтлик аз санлиқ милләтләр «тулпар әдәбийат мукапати» ға еришкән.
Шаирә Чимәнгүл Авут йәнә әдәбийатқа охшашла сәнәтниңму күчигә сәл қаримай өз иқтидарини намайан қилип йол ечип алға илгирләватқан йашлиримизниң бири. У текистини йазған, иззәт илийас орунлиған «сиим-сим йамғур» намлиқ нахша шинҗаң Уйғур аптоном райуни бойичә өткүзүлгән мода нахшилар мусабиқисидә алтун мукапатқа еришкән. У, шинҗаң қарлуқ мидийа пән-техника чәклик ширкити билән һәмкарлишип ишлигән «муһәббәт мәнзили» намлиқ икки қисимлиқ кино пиластинкиси 2010-йили 3-айда базарға селинғандин башлапла амма арисида бәлгүлүк тәсир қозғиған.
Чимәнгүл Авут һазир шинҗаң йазғучилар җәмиитиниң әзаси.
Чимәнгүл Авут шеирлиридин талланмилар
Күтүш
Аптапқа қақлидим йалғузлуқумни,
Қисмәтниң пайани көрүнди тимтас.
Сән нәдә мәғрурсән езилди бағрим,
Көзүмни бош йумуп қилдим мән қийас.
Кимләрни йад әттиң ,кимләрни күттүң,
Меһримдә барлиқиң болмақта айан.
Алдираш йолни кесип өткәнсән бәлким,
Ахирини ойлаштин қилимән гуман.
Терәкләр қарайду маңа бәк ғәмкин,
Бойуңдәк бир ишәнч парлайду йарқин.
Йәнила сән аман қалисән җеним,
Туйуқсиз земинда йүзбәрсә қирғин.
Муң басқан көзлириңни әслийәләймән,
Сән чуқум өйүңдин чиққан лавулдап.
Мана йәнә бир күн өтти миң тәстә,
Йултузларға қошулдум йолуңға қарап !
* * * * *
Айалму йамғур …
Тәбиәт төкиду мениң йешимни,
Левимни чишләймән чидамиң үчүн.
Өзүмдин, меһриңдин кечәләймән, бәс,
Бипәрва болғин сән вә йаки өкүн.
Әйнәкму йиғлайду гүлгә қошулуп,
Терәкләр тиклинип турар бәһузур.
Шахларни силкитип бақмидим техи,
Патқақлар чечәкләп көймәктә мәғрур.
Чоң йолда күнлүксиз кетиватимән,
Йиртилған пайпиқимда чақнайду бир нур.
Чечимни чувушқа бармиди райим,
Билмәймән, мән һазир айалму, йамғур…
Бағримдәк сүзүк һәм бағримдәк чоңқур,
Сиқилип, силкинип һорланмақта йәр.
Ойлисам, саңила дәп бақмаптимән,
Йашиғум кәп қалди шәйтандин бәтәр!
* * * * *
Оғлумниң қанити
Мән пәрвиш әйлигән чимлар хару – зар,
Сән дәссәп чәйлигән гүлләрдә һид бар.
Мән сөйгән сәһәрниң қуйаши йоқтур,
Сән тамған көклигән үнләрдә қут бар.
Мән төккән тәр билән йашнайду азаб,
Сән төккән көз йашта үмид чайқилар.
Қисмитим ай болуп парлиса муңлуқ,
Хийалиң йултуздәк түнгә тарқилар.
Висалниң җәһлидә болсамму чулчул,
Һәр сәһәр бағримғаақисән тим – тим.
Дунйада һечкимсиз йашийалаймән,
Сән турғач меһримгә чилишип, җеним.
Азабим хилвити саңа натонуш,
Айнийду, аһ,унда мениң барлиқим.
Қумушлуқ ләйләйду ғалиблиқимда,
Анамниң қолиға чиқса тарғиқим.
Зәрдабтәк иссиқмән, йардәк гүзәл,
Дадамниң муңлирини йалмайду орман.
Җан балам, чурулдап кәтсәң битақәт,
Туйулар қушларға киргәндәк зуван.
Көзүңдин йамриған мәңгүлүк отни,
Парчилап аләмгә чапсаммән толуқ.
Тәхиңгә әл болуп көкләр тәбиәт,
Йар болғач қиссәдин йасалған қовуқ.
Сөйисән тупрақни чапчишлириңда,
Көккиму созисән қолуңни һазир.
Авазиң чоңқурида қумларниң тәпти,
Тағларниң сүлкитидин парлайсән ахир!
* * * * *
Чимәнистан
(1)
Азап пүткән вуҗудумда сезәрмән мисли ғәлйанни.
Қазармән тирниқим бирлә бесилған изгү арманни.
Йүсүп чүшкән қудуқта ай йуйунса көк чараслайду,
Пәрқ әтмәс һайат бәрқи сүзүк көз йаш билән қанни.
Висалниң пәйти бир мәррә, ликин қисмәтлири чәксиз,
Кезәрмән бир өмүр қәһрим харап әткән бу орманни.
Қийами өчмигән ләвләр лиғирлар чүш сийақида,
Қәпәзгә ташлиғай кимләр көйүк алқандики данни.
Ишқсиз бир күнүм өтсә йағар қәлбимгә миң күлпәт,
Күтәр түнниң чимәнзари арамлиқ истигән җанни.
(2)
Йириңлиқ ләв пайанидин тарамлар ишқ лава чәндан.
Һайат көкидә парлайду дили һөрләр уруп хәндан.
Қәдәмләр өркиши йалмап йутар ойларни, айларни,
Хазанлиқ йолдиму, һәйһат, тепилмас шу кәби ғәмхан.
Қийандәк йамриған чачлар бәдәнләр қәһригә тал-тал,
Көйәр һәр ләһзә көз йашта чечәкләп шам кәби арман.
Чақар әйнәкни, билмәйсән, созулған қайси қабил қол?
Қилар меһриңдә тохтавсиз хийаллар дәһшити җәвлан.
Өмүрниң сәлкини йәлпүп өтәр гүлләрни, йолларни,
Пурар хушбуй азабму һәм қучақ ачса чимәнистан.
(3)
Әтиргүл шахлири қат-қат көйәр тимтас йүрәкләрдә
Әқил зәнҗиридәк дәрдлик булут йамрар пәләкләрдә.
Һарарәт тәптидин йашнап көкәргән чүш байавани
Учурма болмиған қуштәк буқулдайду тиләкләрдә.
Ишик, туңлук етилгән чиң шамалниң шәписи кирмәс
Ликин тамлар қараслайду миһир сиңгән биләкләрдә.
Қонақлиққа кирип кәткән җуванниң көзлири күндәк
Пүтүн хувлуқ-азапларни чиқар йөгәп етәкләрдә.
Чимәнләр бағрида нәмхуш қәдәмләр сәлкини йумран
Хийалниң қурдиши бирла бәхит-сөйгү керәкләргә.
(4)
Чилан рәңлик торуқ атни минип кәлсәңму нә һасил?
Болалмаймән мана әмди сениң вәслиңгә мән наил.
Күнүм өткәндә йамғурлуқ үнүмни бақмидиң аңлап
Биләләйсән сеғинчимни һайат болсаңла, әй ақил.
Мениң қәһримгә рәңдаштур һидимни сәзмигән шу йол
Йушурмаймән, несип болмас маңа һабил вә йа қабил.
Қиличлап өз тенимни, аһ, қойашни әйлисәм сәвда,
Бирақ шу дәмдә зәнҗирләп димәс һечким мени қатил.
Сөйүлгән, сөйгним расттур өмүрлүк қисмитим бирлә
Қалармән әслинип шәксиз чимәнликтә, худа адил!
(5)
Йүрәкниң беғиши бирлә ғува үн йанчилар рәт-рәт,
Сүрәнләр әвҗидә бу дәм қара көздин ақар зулмәт.
Ризқ шахида шилдирлап үзүлгән ушбу нурлуқ тән
Сүзүк қан мәвҗидә йамрар ғериплиққа берип тақәт.
Миһир азғунлиқи сиңгән чиғир йолларда сусизлиқ
Үмид гүлшәни чәйләнгән азапта бир тутам раһәт.
Висал-һеҗран пәрқсиздур хийаллар болмиса тутқун,
Учар роһ қушлири атәш даванлардин тиләп апәт.
Көйәр җан мүлки һәркимниң чеқинлар дәштидә шу чағ
Давалғуйду гүзәл чүштәк чимәнләр йашниған хилвәт.
(6)
Силкинәр тән қорғини хулқи-сийақи мисли қар.
Сәзгүләр һиҗридә күндин издәйду көзләр шәрм-ар.
Тәшвиши йоқтур көйүк роһниң азабтин зәрричә,
Әһли инсанлар билур бунда муқәддәс нахша бар.
Ай йүзидә супсүзүк дағ нурлинар пил-пил қилип,
Аһ, өлүмниң дәһшити қилмас көңүл чөлида кар.
Қиз чанайду чачлирини һәсән-һүсән йиткән кичә,
Ғунчилайду титригән бармақ ара бир сеһритар.
Қуш пейи тозуп төкүлгән бағларму һич солғун әмәс,
Йапйешил от һәм чимәндәк дил қәсригә көчкән баһар.
(7)
Еғир дәмләрдә сән бар дәп левимни чишлиди қан-қан,
Қолумни җүплидим муңлуқ йүрәкимгә йасап айван.
Рийазәт истигән қуштәк қонуп мән түн пирақиға
Булут чөккән қарақимни қилип һәмдә өзүмгә дан.
Лиғирлар иригән йултуз көзүмни йуммиқим мүшкүл
Қоңуррәң чач кәби, һәйһат, чараслап көйгини орман.
Арамим пәслидә көкләп иман сүйидә нурландиң
Балам, әмди йәнә миң рәт җеним бирлә берәй дәрман.
Надамәт чәкмәйду һечбир әр чимәнлик болмиса қақшал
Анаң көксидин қан ақса өзәң баш боп көтәр ғәлйан.
(8)
Йепинчамни шамал қайрип учурса сән таман күндә,
Пирақиңға илинғайму йенип атәш болуп түндә.
Сулайман һекимити бирлә йашарғайму һайат вәсли,
Макани көктики қушниң тилини билсә гәр бәндә?
Көзүңниң зулмити чирмап шорап йиткән бу бағримни,
Бу дунйалиқ мелим шу дәп авайлап йүримән тәндә.
Тиниқлар әвҗини пүткән улуғлуққа чөкәлмәс ким,
Левини қан қилип каккук пиған чәксә ғерип үндә?
Йақаңни сөк, йешиңни төк қеним дәрйаға айлансун,
Җими аләм гуваһ болсун чимәнниң йилтизи сәндә.
(9)
Пучулап күлгин үнүңдә һиҗриңни сән әтсәң байан.
Бир саңа муштақлиқим аләм ара болур айан.
Көкси чуңқур көк деңизниң астида йүргән белиқ
Вәсли имкани пүтүп болған йунусқа һөр макан.
Қисмитимни мүшкүлат кәлкүни һич қилмас хараб,
Сән мениң бағримда нурдәк чайқилип болсаң аман.
Ишқимиз һәм миһримиздин от болуп йанса зимин,
Кар қиламду күлкимизгә бу һайат салған тоған!?
Мәй болуп пишқан үмидниң ләһзидә бир тал чимән,
Қийғитип дулдуллириңни қол созуп кәлгин җанан.
(10)
Биз меңип гүллүккә кәлсәк ай меңип йанимға кәлди.
Ол пирақиңниң оти әмди бу җанимға кәлди.
Силкитип сумбул чечимни әйлисәм бағримни қан,
Сән учурған изгү қушлар айлинип таримға кәлди.
Қәһритан күнләр узап қалди йирақта һәммиси,
Миһриң уйутқан нур-зийа бу көңүл ғаримға кәлди.
Йайридим ашиқлиқимни пәйманә әйләп дил үчүн,
Әшарлиримниң сүлкити қайниған қанимға кәлди.
Сәндә болғач йәттә иқлим ғулманлириниң бәркити,
Барчә хуш һид, бар пәзиләт гүл чимән бағимға кәлди.
(11)
Сәврниңму чеки бардур, мурад вәслиңни гүл қилғин.
Мушәққәт ичрә бу җанни қара бәхтиңгә ул қилғин.
Қуруттин паклинип әййуб йуйунған нур-зийа бирлә,
Көйүшни истисәң шудәм арамиңни уйул қилғин.
Җараһәттәк вилилдайду булақниң көзлири, әркәм,
Еқишни билмигәнләрни көңүл бағида тул қилғин.
Йешини мәй қилип тутқан ғерибниң көксидә хәнҗәр,
Урулса сән таман һәрдәм салам бирлә қобул қилғин.
Җаһан йәкталири билгәй чимәнниң қурдиши оттур,
Мәгәр билсәң бу өмрүңни ишқ әһлигә қул қилғин.
Бу «чимәнистан» – шаирә Чимәнгүл Авутниң қәшқәр Уйғур нәшрийати тәрипидин 2003-йил 4-айда нәшр қилинған «таш йапрақ» намлиқ шеирлар топлимидин елинған
* * * * *
Һечкимгә демидим
Шу қәдәр тинич һәм рәзилдур әтрап,
Һиҗранниң рәңңидә мәй болди күнләр.
Адәмләр өзигә түзгән қанундәк,
Гүлләрниң йилтизиға чөкмәктә үнләр.
Көзүмни буш йумуп һайаҗан билән,
Қуруған ливимни қанаттим гүлдәк.
Саңила айланди йәнила җеним,
Беғимда учуп йүргән йалғуз кепинәк .
Һечкимгә демидим сиғинғинимни,
Қийамлар зәрдапқа қошулди бир-бир.
Худини билмәстин көйиду қойаш,
Мән йәнә йашашқа көнмән ахир.
Чидашқа мәҗбурсән тәрсалиқимға,
Қушларму пәрвазини елип кетиду.
Кечиниң йариси қалар шу пети,
Бу өмүр су дәкла еқип өтиду.
Бималал узаймән һәсрәтлиримдин,
Бағримда порәкләп ечилар кәч күз.
Кимкинә, билгүм бар ол заманларда,
Йари үчүн тайақ йегән бир миң алтә йүз!
* * * * *
Мәнтиқисизлиқ
Сеғиндим мән сени ғайиб пәриштәм,
Билимән, сәнму һәм сеғиндиң мени.
Музлиған тупраққа иссиқ йаш төкүп,
Келисән дунйаға мән өлгән күни.
Сеғиндиң сән мени мәҗроһ пәриштәм,
Билисән, мәнму һәм сеғиндим сени.
Саңиму, маңиму натонуш лекин,
Қәбридин аңланған бовақниң үни.
(Шаирәниң «тәтүр чеқин» намлиқ топлимидин)
* * * * *
Бүгүнму шундақла өтүп кәтти, һәй …
Кәң йейип олтуримән етәклиримни ,
Вақитму шуқәдәр кәтмәктә йумшап .
Урулардимиғимға иссиқ тәр һиди ,
Йултузмучақнайду меһримдәк қанап .
Қириқ биркечә һәм күндүзму өтти ,
Санаймән бармиқимда күнләрни тәкрар .
Навадачөчәккә айланса дунйа ,
Оғузхан тулпариға минәтти дәрһал .
Бир қачқун келәтти дарниң алдиға ,
Йаки бирйалғуз қиз болатти ханиш .
Бүгүнму шундақла өтүп кәтти һәй …
Тилидим өзәмгә чидам вә қарғиш .
* * * * *
Норуз шехида чимәнқуш
Навада норуз бир тал гүл болса,
Ечилиду мениң қәлбимдә.
Навада норуз тамчә йаш болса,
Төкүлиду мениң бәргимгә.
Навада норуз йалғуз қуш болса,
Қәписимдә ухлар бу кечә.
Йарисини пүвләймән тиниқлиримда,
Мәнму қуш болимән таки таңғичә.
Навада норуз қара йәр болса,
Көтүриду йәнә уйғурни.
Навада норуз бүк орман болса,
Данлитиду түмән қурғуйни.
Навада норуз бир пичақ болса,
Йеңисар пичиқи болар у чоқум.
Анарму йерилиду йүрәктәк ахир,
Күнләрму-тунләрму пәқәт бир йутум.
Ашу пичақта йелим колайду қәшқәрлик айал,
Пийаз чанайду көзлири йум – йум.
Етизидин көк териду көкләмдәк күлүп,
Пичақниң бисида чечәкләйду қум.
Навада норуз бир тулпар болса,
Чулвурини ешимән чачлирим билән.
Туйақлиридин тозуса көйүкниң һиди,
Йүзлиримни тосумән ромилим билән.
Шамал қайрийалмас, һиҗран пүкәлмәс,
Ишиқ йолимиздики норуз шехини.
Мән саңа демисәмму билисән бәлким,
Немә билән йуғулуқ һәсрәт деғини.
* * * * *
Гүлбәр
Гүл идиң йапрағи йақут,
Гүлбәр десәм күләр идиң.
Йанлиримда шох кийиктәк,
Айлинип йүрәр идиң.
Көзлириңдә сүзүлүп,
Тоққуз булақниң сулири.
Гүлбәрдегәндә нәвбаһар,
Налә қилатти булбули.
Гүлбәр дисәм бәргән гүлүң,
Қилған өйүмни бағваран.
Бәхтимизниң йүлтузини ,
Сәйланә қилған биз һаман.
Пуштимиздин күн төрәлгән,
Айму һәм һәмра иди.
Гүлбәр дисәм өчти үнүм,
Гүлбәр сени тупрақ йиди.
Нә қилай бу пүтмишимгә,
Дәрдубалаләр мәндидур,
Кирпигиңни сайә қилғин,
Мениң арамим сәндидур.
2016.3.15 Қәшқәр
* * * * *
Барса кәлмәс йол
Кишнәйду тәбиәткә қошулуп иллиқ,
Әслимә көркидә қан болған йүрәк.
Йалғуз бир айалдәк йиқилди йәргә,
Һә әнә, йенимдила кесилгән терәк.
Меһримгә сени дәп йағмақта топа,
Аҗайип гүзәл һәм аҗайип дәһшәт.
Биләмсән, мәндики азаб һозури,
Мушу дәм терәк болуп көклиди рәт- рәт.
Шундиму чул-чул болуп кәтмидим йәнә,
Сүкүтни мән сәндин өгәнгән, җеним.
Бағлирим пайхан болсун, тағлирим қамал,
Йаш болуп ақмидим һәргиз бир темим.
Шу кечә асманда сениң йултузуң,
Көзүмдин зулмәтни тартқан авайлап.
Иссиқ бир туйғуда җуғулдаймән, аһ !
Сән йәнә у йолда турғандәк шу тап.
Қәғәздәк непиз һәм қуруқтур вақит,
Ишхана әзмәктә хийаллиримни.
Шивирлап бақимән өзүмгә тәкрар,
Ваз кечиш, ирадә дегәнлириңни
Садамға шеир оқуп бәргүм келиду,
Клинтон суханидин чиқиду һәйвәт.
Амалсиз ширәдики бир қәвәт чаңни,
Сән тутқан қолумда сүртимән рәт- рәт.
Мүшүкниң тирнақлири есимгә келип,
Бир қута сийаһни төкимән йәргә.
Анилар хатирҗәм, атилар рази,
Қизини бәрсила обдан бир әргә.
Өйүмниң ишикидики қапқара қулуп,
Шарақлап ечилар кечидәк гойа.
От йақсам очаққа чай қайнитай дәп,
Өмүрлүк пиғаним қайнайду чайда.
Чечимни чувумай, йалаң айағ петим,
Чеқилған әйнәккә қараймән иллиқ.
Деризә түвидә чечәкләр тимтас,
Җан балам ат етип ойниған чивиқ.
Һәйранмән, һеслиримға төкиду арман,
У билип қалғандәк көңлүмдикини.
Бағримда белиқтәк пилтиңлап туруп,
Оқуйду садирниң қошақлирини.
Пахтиниң ичидә бир тал чоғ сақлап,
Күнләрни өткүзүш асанму әмәс.
Қушларниң дәрдини сөзлийәлмәйду,
Қуруған гүл билән лиқ толған қәпәс.
Машина чақида чәксиз реаллиқ,
Чаналған йиландәк толғанди йоллар.
Кечиниң тиниқини йалмайду йултуз,
Аһ , йәнә мулайим киришти қоллар.
Бу йолда терәк йоқ, чимлар көрүнмәс,
Йирақта вилилдар коча чириғи.
Үч ишәк һарвиси узиди ләрзан,
Келиду униңдин саман пуриқи.
Һәйранмән, һеслиримға төкиду арман,
У билип қалғандәк көңлүмдикини.
Бағримда белиқтәк пилтиңлап туруп,
Оқуйду садирниң қошақлирини.
Пахтиниң ичидә бир тал чоғ сақлап,
Күнләрни өткүзүш асанму әмәс.
Қушларниң дәрдини сөзлийәлмәйду,
Қуруған гүл билән лиқ толған қәпәс.
* * * * *
Тизиқ
1
Җан парәм ,
Сән чида !
Тағларниң дәрдини ,
Суларниң вәслини ,
Топиниң қәдрини ,
Һичким сәндәк сизәлмәйду .
Көкләм үчүн
Бағрини хун итәлмәйду .
Җан парәм ,
Мәнму чидай !
Кәчмишиңни ,
Кәлмишиңни ,
Пүтмүшиңни ,
Һичким мәндәк сөйәлмәйду .
Бәхти үчүн йиғлап туруп күләлмәйду .
Җан парәм ,
Сени күтиватимән …
Пилсират көврикидин өтиватимән ,
Йүрикимни
Сениң қолуңда тутиватимән .
Җан парәм
Бу күтүш
Таштәк еғир әмәс ,
Йаштәк һәм чоңқур .
Маңа дегән гәплириңни
Ойлудум бир қур….
Сән маңа ишән ,
Бу күнләр
Һәргизму әмәстур кишән!
Чидамиңға җенимни бирәй,
Қизил гүлгә қенимни бирәй.
Сәһәрдики ибадитимдә ,
Сақлиқиңни худадин тиләй …
2
Асманиңға қаридим,
Йултуз болуп таридим.
Сени дәп ғунчилиған ,
Гүллиримни пуридим .
Әркиким
Ишәнгән тағлириңда кийик йатмиди,
Йа бирси өзини
Бағриңға келип атмиди .
Мана әмди
Сени сөйгиним
Кимләргә билинди зулмәт ?
Әтрапимизға ғәвға патмиди !
Йиғлийалмидим,
Күлдүм қақаһлап .
Қовурғамни
Биртал-бирталдин
Қойдум йарақлап.
Чачлириңни
Бармиқимда таридим .
Сени дәп өткүзгән
Тизиқлиримни санидим .
Тиниқлириң,
Қилиқлирим…
Унтулдурди бизгә һәммини .
Көзлиримиз қапқара,
Лекин қисмәт ,
Бәхтимизни қилалмас қара .
Қараслиди сөңиким ,
Йерилмиди йүриким !
Сақаллиқ йүзүңгә айланди дунйа ,
Аримиздин
Өтүп кәтти бирталла оқйа …
3
Кетиватимиз!
Доқмуштики майламчи бала,
Дөң көврүктики сәртирач ,
Шивақ басқан қоңуррәң тупрақ ,
Һәммә-һәммиси
Шевирлиди биз үчүн .
Ғалтәктики ләңпу му ,
Лиғирлиди биз үчүн .
Пухадан чиққудәк
«Уһ» дедим .
Варқиридим бималал
Йенимдики мениң лүкчиким !!!
Ишиқ ләрзидә
Тонурдики көк самсиси сойулди,
Булақларниң көзлириму ойулди.
Йоллар маңа,
Қизирип пишқан чиландәк
Түгүлүп йатқан йиландәк
…….Туйулди .
Кетиватимиз!
Бу қовуқтин кирдим сән билән,
Өйүңниң дәризисигә қаридим бирдәм .
Бир қиз гүллүктә ойнаватиду ,
Кәйнимизгә қайрилсақ
Икки тағ
Бағримизни арлаватиду …
Бәрдашлиқиң
Топа қилди тенимни .
Йиғлап туруп
Чиқармидим үнүмни .
Кетиватимиз!
Барчә азап
Арқида қалди…
Тағларму,
Ташларму,
Чидийалмай бағрини йарди!!!!!
* * * * *
Сеғиндим меһирлик тиллашлириңни
Қушниңму өйи бар қуртниңму һәм,
Өйүмниң тамлириға қаридим җимҗит.
Сеғиндим меһирлик тиллашлириңни,
Вақитла йенимдин өтиду шип – шип.
Көзүмни бош йумдум киришти чишим,
Татлиқ бир һес билән кәттим җуғулдап.
Җәңгаһтики аттәк кишнәр реаллиқ,
Чечимни таридим саңила атап.
Бу күтүш бир өмүр күткинимгә тәң,
Чачлирим дәрйадәк долқун йасиди.
Мән шундақ разилиқ бәрдим һайатқа,
Пәрйадим бағримни келип қапсиди.
Мән бурун нәләрдә йалғуз пәришан,
Сән бурун нәләрдә от болуп йанған.?!
Гунаһ болса әмди сени сөйүп қалғиним,
Адәм билән һаваниң барлиқи йалған!!!
* * * * *
Машина көзники чеқилсиму аһ
Зимистан қушлири қонған зәнҗирдәк,
Йүрәккә чирмишип көймәктә бир от.
Җараһәт бағридәк иссиқ дунйайим,
Кәл үнсиз, музлиған қоллиримни тут.
Йеқимсиз висалдәк күлсүн тәбиәт,
Қар кечип турайли бирдәм йанму йан.
Муһәббәт һәм нәпрәт кесишкән дәмдә,
Сарғайған һеслардин сирғимисун қан.
Машина көзники чеқилсиму аһ,
Көз йешиң үмидни қалмисун сөйүп.
Мән әмди узаймән хийаллириңдәк,
Чүнки биз һиҗранға қелишқан көнүп.
* * * * *
Кәчүр, қарлиғичим
Чоқума әйнәкни, омақ қарлиғичим,
Уссузлуқ берәймән алқанлиримда.
Өзүмни бималал ташлийалмаймән,
Сән көйүп қарайған гүлханлириңға.
Йариланған тумшуқуң ечишса сим-сим,
Һорланған тиниқимда қойаймән пүвләп.
Йешимда йусам гәр қанатлириңни,
Бағримдин йулғунуп учувәр өрләп.
Кәчүргин сән үчүн салмаймән ува,
Боғқум йоқ меһримдә әркинликиңни.
Чүнки көк асманла толуқ билиду,
Аһ, сениң шу қәдәр йәңгилликиңни.
* * * * *
Бир тамчә нур
Мини елип қачалмас һичким,
Қумушлуққа от қуйалмас һәм.
Ат минишни өгәнгүм келип,
Йиғливалдим үн селип бирдәм.
Қуштәк йәңгил қуштәк омақ мән,
Чайниң рәңги сүзүлди аста.
Шор өрлигән алиқанларда қум,
Бир тамчә нур санҗилди ташқа.
Чипилдайду йамғур йеқимлиқ,
Түтәкләрни қилғанчә йәксан.
Аниларниң көзидики муң,көклимәктә болуп бүк орман.
* * * * *
Ойнайдиған бала барму
Су ичидә өрүм–өрүм чач,
Гүл бәргидәк йерилди қат–қат.
Бармиқимда очум–очум нур,
Апақ тамға йазимән пәрйад.
Өгзиси йоқ өйдин толун ай,
Қарийалмай болмақта чак–чак.
Нәмхуш путлар силкинәр йеник,
Йамғурдики хийалға охшап.
Кичикликтә йасиған өйүм,
Келип қалди йәнә йадимға.
Унлирим–қум, сейим–йопурмақ,
Аш етәттим балилиримға.
Күлүп селип өзүмчә ғәмкин,
Ечивәттим роҗәклиримни.
Айнисун дәп кечә бағрида,
Чечивәттим чечәклиримни.
Ақ таш, көк таш,
Дәрйа бойи сүзүк таш.
Сениң билән мән адаш,
Ойнайдиған бала барму.
Болмисиму бу җайда бир тағ,
Әкс сада йанди аһ дәрһал.
Һайат дегән мушудур бәлким,
От ичигә ташланди айал.
Ақ таш, көк таш.
Дәрйа бойи сүзүк таш,
Ойнай десәм дәрйада,
Йолум турса қара таш…
* * * * *
Нозугүм
Нозугум!
Сени чақирсам
Қомушлар титрәп кәтти,
Йалаң айағ путлиримға тикән патти.
Сән йенимға кәлмидиң,
Қолуңдики пичақни қолумға бәрдиң.
Чувулған чачлиримиз,
Йиртилған көйникимиз…
Соғуқ шамалда йәлпүнди,
Көзлиримиз йирақларға тәлпүнди.
- Нозугум!
- Һә…
Өзимизчә күлүшүп кәттуқ,
Йешимиз билән,
Топиларни лай,
Қомушларни нәй әттуқ.
Нозугум
Қоллириңни муҗудум.
Ләвлиримни қаниғудәк чишлидим,
Бир чағларда мәнму,
Сәндәк қечишни,
Сәндәк көйүшни,
Сәндәк өлүшни ойлайдиған қиз идим!
Атларниң кишнәшлири аңланди,
Пәрйадиң билән
Йүрәк бағрим дағланди:
«Тағдин чүшкән лай сүни,
Сүзүп ичәр әр барму?
Нозук башиға муң чүшти,
Елип қачар әр барму? »
- Нозугум!
Қәпәздә сайрайду мениң булбулум,
Униңму тағи бар,
Бәлбеғида пичақ,
Йүрикидә дағи бар!
Мәнла ечилидиған
Қийамәтлик бағи бар…
Мениңму саңа охшаш товлиғим келәр!
Ичимдики отни бир у биләр,
Бир аллаһ биләр:
«Йалғуз кейик тағда қалди,
Күн чүшкидәк йәр барму?
Бу қисмәтни игәм салди,
Еп қачқудәк әр барму»
Нозугум!
Атларниң кишнәшлири аңланди,
Һәсрәтлирим һәсритиңгә бағланди.
